Sưng nướu răng trong cùng hàm dưới: nguyên nhân, dấu hiệu và cách chữa hiệu quả

Sưng nướu răng trong cùng hàm dưới là tình trạng nhiều người gặp phải, đặc biệt ở vùng răng khôn hoặc răng hàm số 7. Vùng răng trong cùng vốn khó vệ sinh, nên dễ bị vi khuẩn tấn công, gây đau lợi hàm dưới, sưng đỏ, thậm chí mưng mủ. Nếu không điều trị sớm, viêm có thể lan xuống xương ổ răng, ảnh hưởng đến khả năng ăn nhai và sức khỏe toàn thân.

Sưng nướu răng trong cùng hàm dưới là gì

Sưng nướu răng trong cùng hàm dưới là tình trạng phần lợi quanh răng hàm trong cùng (thường là răng số 7 hoặc răng khôn số 8) bị viêm, sưng đỏ và đau nhức. Đây là vị trí khó vệ sinh nhất trong khoang miệng, do đó dễ bị vi khuẩn và mảng bám tấn công, gây viêm nướu, viêm lợi trùm hoặc thậm chí áp xe quanh răng.

Người bị sưng nướu răng trong cùng hàm dưới thường có cảm giác đau lan sang vùng má, thái dương, thậm chí đau khi há miệng hoặc nhai thức ăn. Trong nhiều trường hợp, tình trạng này liên quan trực tiếp đến răng khôn mọc lệch, mọc ngầm hoặc rách lợi trong cùng do va chạm khi ăn nhai.

Theo thống kê của Hiệp hội Nha khoa Quốc tế (FDI, 2021), có đến 46% người trưởng thành từng gặp viêm nướu răng trong cùng hàm dưới ít nhất một lần, và 1/3 trong số đó phải điều trị nha chu chuyên sâu do viêm lan rộng xuống xương ổ răng.

Nguyên nhân gây sưng nướu răng trong cùng hàm dưới

1. Mọc răng khôn lệch hoặc viêm lợi trùm răng khôn

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây đau lợi hàm dưới trong cùng. Khi răng khôn mọc lệch, mọc nghiêng hoặc mọc ngầm, phần nướu phía trên bị kéo giãn hoặc rách, tạo kẽ hở cho thức ăn và vi khuẩn tích tụ. Kết quả là sưng nướu răng trong cùng hàm dưới kèm đau nhức, thậm chí có mủ và sốt nhẹ.

Viêm lợi trùm răng khôn thường gặp ở người 18–30 tuổi. Theo Journal of Oral Surgery (2022), hơn 65% các ca sưng nướu vùng răng hàm dưới có liên quan đến viêm lợi trùm quanh răng khôn mọc lệch.

2. Viêm nướu hoặc viêm nha chu

Khi mảng bám và cao răng tích tụ lâu ngày, vi khuẩn sinh ra độc tố tấn công mô nướu, gây nướu răng bị sưng đỏ và chảy máu khi chải răng. Nếu không điều trị, viêm có thể lan sâu xuống dây chằng và xương ổ răng, hình thành túi nha chu, gây đau nướu răng hàm dưới trong cùng kéo dài.

Theo American Academy of Periodontology (2021), viêm nha chu là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến mất răng sớm ở người trên 35 tuổi, trong đó vùng răng hàm dưới là vị trí chịu ảnh hưởng nhiều nhất.

Xem thêm: Sưng nướu răng là dấu hiệu của bệnh gì?

3. Răng sâu hoặc viêm tủy lan đến chân răng

Khi răng hàm trong cùng bị sâu hoặc tủy răng nhiễm khuẩn, vi khuẩn có thể lan xuống vùng quanh chóp, gây sưng đau nướu và nhức nướu răng trong cùng.
Trường hợp này thường đi kèm cảm giác đau buốt khi nhai, nướu sưng phồng cục nhỏ hoặc có dịch mủ trắng chảy ra.

4. Chấn thương hoặc rách lợi trong cùng khi ăn uống

Những va chạm do nhai thức ăn cứng, cạnh sắc của răng hoặc tăm xỉa răng có thể gây rách lợi trong cùng, tạo vết thương hở. Đây là môi trường lý tưởng cho vi khuẩn xâm nhập và gây viêm, dẫn đến bị sưng nướu răng hàm dưới.
Nếu không được vệ sinh kỹ, vùng tổn thương có thể hình thành túi mủ hoặc loét sâu.

5. Vệ sinh răng miệng kém hoặc sai cách

Vì răng trong cùng nằm ở vị trí khó nhìn và khó tiếp cận, nên việc chải răng qua loa khiến mảng bám tích tụ lâu ngày. Ngoài ra, việc dùng bàn chải cứng, chải quá mạnh cũng có thể làm tổn thương mô nướu, khiến đau lợi hàm dưới trong cùng và chảy máu chân răng.

Một báo cáo của BMC Oral Health (2021) cho thấy, những người chỉ đánh răng một lần/ngày có nguy cơ viêm nướu vùng răng trong cùng cao gấp 2,4 lần so với người vệ sinh đầy đủ hai lần/ngày kết hợp chỉ nha khoa.

Dấu hiệu nhận biết sưng nướu răng trong cùng hàm dưới

Người bị sưng nướu răng trong cùng hàm dưới thường xuất hiện các triệu chứng đặc trưng như:

• Nướu sưng phồng, đỏ, căng tức và đau khi chạm vào.
  
• Đau nhức lan sang má, tai hoặc thái dương cùng bên.
  
• Có cảm giác vướng khi nhai hoặc há miệng khó khăn.
  
• Hơi thở có mùi hôi, vị đắng hoặc tanh trong miệng.
  
• Có thể kèm sốt nhẹ, nổi hạch dưới hàm.
  

Nếu đau nướu răng trong cùng kèm sưng mủ, chảy dịch hoặc sưng lan xuống cổ, đó là dấu hiệu viêm đã nặng, cần đi khám ngay.
Theo Viện Nghiên cứu Nha khoa Quốc tế (FDI, 2021), khoảng 15% trường hợp sưng nướu vùng răng hàm dưới nếu không điều trị kịp thời có thể tiến triển thành áp xe nha chu hoặc nhiễm trùng lan tỏa vùng cổ – mặt, rất nguy hiểm.

Cách chữa sưng nướu răng trong cùng hiệu quả

1. Súc miệng nước muối ấm

Đây là biện pháp đơn giản giúp giảm viêm và sát khuẩn vùng đau nướu răng hàm dưới. Pha ½ thìa muối với 200ml nước ấm, súc miệng 2–3 lần/ngày, đặc biệt sau khi ăn.
Nước muối giúp làm sạch cặn thức ăn, cân bằng pH khoang miệng và giảm sưng nướu rõ rệt sau 2–3 ngày.

2. Chườm lạnh ngoài má

Khi bị sưng nướu răng trong cùng hàm dưới, có thể chườm túi đá bọc khăn mềm ở vùng má tương ứng trong 10–15 phút để giảm sưng và đau tức thời.
Cách này đặc biệt hiệu quả khi nguyên nhân là do răng khôn mọc lệch hoặc rách nướu nhẹ.

3. Dùng thuốc giảm viêm, kháng khuẩn

Các bác sĩ có thể kê thuốc giảm đau như Paracetamol, Ibuprofen hoặc kháng sinh như Amoxicillin, Metronidazole nếu có dấu hiệu nhiễm trùng.
Ngoài ra, gel nha khoa chứa chlorhexidine hoặc benzocaine cũng giúp làm dịu vùng nướu răng bị sưng đỏ nhanh chóng.
Tuy nhiên, người bệnh không nên tự ý mua thuốc mà cần tuân theo chỉ định của bác sĩ nha khoa.

4. Làm sạch mảng bám và cạo vôi răng

Đây là bước bắt buộc trong điều trị sưng nướu răng hàm dưới do viêm nướu hoặc nha chu. Bác sĩ sẽ sử dụng máy siêu âm để loại bỏ cao răng, sau đó rửa túi lợi bằng dung dịch kháng khuẩn.

Theo Journal of Periodontology (2022), việc kết hợp cạo vôi và vệ sinh dưới nướu giúp giảm 82% tình trạng viêm nướu tái phát trong 6 tháng đầu.

5. Nhổ răng khôn mọc lệch hoặc ngầm

Nếu nguyên nhân là răng khôn mọc sai vị trí, nhổ răng là giải pháp triệt để nhất.
Hiện nay, công nghệ nhổ răng khôn bằng máy siêu âm Piezotome hoặc nhổ bằng laser diode giúp thao tác nhẹ nhàng, không đau, không chảy máu, và lành nhanh chỉ sau 3–5 ngày.
Theo Báo cáo của Hiệp hội Phẫu thuật Răng Hàm Mặt (AAOMS, 2022), 96% bệnh nhân hồi phục hoàn toàn sau nhổ răng khôn nếu tuân thủ hướng dẫn chăm sóc hậu phẫu đúng cách.

Sau khi điều trị, việc phòng ngừa sưng nướu răng hàm dưới tái phát đóng vai trò then chốt giúp duy trì nướu khỏe mạnh lâu dài. Các nghiên cứu nha khoa chỉ ra rằng, hơn 60% bệnh nhân bị viêm nướu vùng răng trong cùng tái phát chỉ vì vệ sinh răng miệng chưa đúng cách hoặc bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo ban đầu.

Trước hết, người bệnh cần duy trì thói quen chải răng ít nhất hai lần mỗi ngày, đặc biệt vào buổi tối trước khi ngủ. Việc sử dụng bàn chải lông mềm, đầu nhỏ giúp dễ dàng tiếp cận vùng răng trong cùng mà không gây tổn thương nướu. Nên đặt bàn chải nghiêng 45 độ so với viền nướu, chải nhẹ theo chiều dọc hoặc xoay tròn để loại bỏ mảng bám mà không làm trầy xước lợi.

Bên cạnh đó, chỉ nha khoa và tăm nước là công cụ không thể thiếu để làm sạch thức ăn kẹt giữa các kẽ răng — đặc biệt là vùng hàm dưới trong cùng, nơi bàn chải khó tiếp cận. Theo Báo cáo của Journal of Clinical Periodontology (2022), việc sử dụng chỉ nha khoa thường xuyên giúp giảm 52% lượng vi khuẩn gây viêm lợi sau 4 tuần, so với nhóm chỉ đánh răng thông thường.

 

Sau mỗi bữa ăn, nên súc miệng bằng nước muối sinh lý hoặc dung dịch kháng khuẩn chứa chlorhexidine 0,12%, giúp giảm viêm và kiểm soát vi khuẩn trong khoang miệng. Nước muối ấm không chỉ làm dịu nướu mà còn hỗ trợ lưu thông máu, thúc đẩy quá trình tái tạo mô lợi nhanh hơn.

Về chế độ ăn uống, nên hạn chế tối đa thực phẩm cay nóng, cứng, nhiều đường hoặc có tính axit cao, vì chúng có thể khiến nướu bị kích ứng và làm nướu răng bị sưng đau trở lại. Thay vào đó, hãy bổ sung thực phẩm giàu vitamin C, D, canxi và omega-3 như rau xanh, sữa chua, cá hồi, ổi, cam, để tăng sức đề kháng cho mô nướu và hỗ trợ quá trình phục hồi.

Xem thêm: Mẹo chữa sưng bọng răng tại nhà và cách điều trị dứt điểm

Đặc biệt, thói quen khám răng định kỳ 6 tháng/lần là yếu tố không thể thiếu để phòng ngừa tái phát. Qua thăm khám, bác sĩ sẽ kiểm tra tình trạng nướu, cạo vôi, làm sạch túi nha chu và phát hiện sớm các bất thường. Theo Hiệp hội Nha khoa Việt Nam (VDA, 2023), người khám răng định kỳ có nguy cơ viêm lợi, sưng nướu và áp xe quanh răng thấp hơn 58% so với nhóm không tái khám.

Cuối cùng, người bệnh cần tránh các thói quen xấu như hút thuốc lá, uống nhiều cà phê hoặc rượu bia, vì các chất kích thích này khiến nướu thiếu oxy, dễ khô, co rút và tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển. Nếu phải làm việc trong môi trường khô, điều hòa nhiều, nên uống nước thường xuyên và nhai kẹo không đường để duy trì độ ẩm tự nhiên của khoang miệng.

Việc kết hợp đồng bộ giữa vệ sinh đúng cách, dinh dưỡng hợp lý và thăm khám định kỳ chính là “chìa khóa vàng” giúp phòng ngừa hiệu quả đau lợi hàm dưới trong cùng tái phát và giữ nướu luôn khỏe mạnh, hồng hào.

BeDental – Địa chỉ điều trị sưng nướu răng trong cùng hàm dưới uy tín

Nếu bạn đang bị sưng nướu răng trong cùng hàm dưới kéo dài, đau lan sang tai hoặc má, hãy đến BeDental – hệ thống nha khoa thẩm mỹ và điều trị chuyên sâu được hàng nghìn khách hàng tại Hà Nội và TP.HCM tin tưởng.

Tại BeDental, các bác sĩ Răng – Hàm – Mặt nhiều năm kinh nghiệm sẽ thăm khám bằng máy chụp X-quang toàn hàm 3D, xác định chính xác nguyên nhân đau nướu răng hàm dưới trong cùng, từ đó đưa ra phác đồ điều trị phù hợp.
BeDental áp dụng công nghệ laser diode và Piezotome hiện đại trong làm sạch mảng bám, điều trị viêm và nhổ răng khôn không đau, đảm bảo an toàn, hồi phục nhanh, hạn chế tối đa sưng đau sau can thiệp.

Không chỉ điều trị, BeDental còn tư vấn chế độ dinh dưỡng, cách vệ sinh răng miệng và phòng ngừa viêm nướu tái phát, giúp khách hàng duy trì sức khỏe răng miệng lâu dài.

Kết luận

Sưng nướu răng trong cùng hàm dưới là vấn đề thường gặp nhưng không nên xem nhẹ, vì có thể dẫn đến nhiều biến chứng như áp xe, viêm nha chu hoặc tiêu xương ổ răng.
Việc xác định đúng nguyên nhân, kết hợp cách chữa sưng nướu răng trong cùng bằng vệ sinh khoa học, thuốc và can thiệp nha khoa là giải pháp hiệu quả nhất.

Nếu bạn đang bị đau lợi hàm dưới trong cùng, nhức nướu răng trong cùng hoặc rách lợi trong cùng khi ăn uống, hãy đến BeDental để được thăm khám sớm và điều trị dứt điểm, đảm bảo an toàn và không tái phát.