Cách chữa sâu răng ở trẻ nhỏ – Giải pháp an toàn giúp bé hết đau

Tổng quan về tình trạng sâu răng ở trẻ nhỏ

Sâu răng ở trẻ nhỏ là một trong những bệnh lý phổ biến nhất trong giai đoạn răng sữa. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO, 2021), có hơn 530 triệu trẻ em trên toàn cầu đang gặp vấn đề sâu răng sữa, chiếm hơn 60% tổng số trẻ dưới 6 tuổi. Tại Việt Nam, Viện Răng Hàm Mặt Trung ương (2022) cho biết, 8 trong 10 trẻ từ 3 đến 6 tuổi có ít nhất một chiếc răng bị sâu, chủ yếu do thói quen ăn uống nhiều đường và vệ sinh răng miệng chưa đúng cách.

Mặc dù răng sữa sẽ được thay thế bởi răng vĩnh viễn, nhưng nếu sâu răng ở trẻ em không được điều trị sớm, có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển của răng trưởng thành, thậm chí làm lệch khớp cắn hoặc ảnh hưởng đến dinh dưỡng của trẻ.

Việc tìm hiểu cách chữa sâu răng ở trẻ nhỏ đúng và an toàn là vô cùng quan trọng, không chỉ để giúp bé giảm đau mà còn bảo vệ cấu trúc răng, ngăn ngừa tái phát về lâu dài.

Nguyên nhân gây sâu răng ở trẻ nhỏ

Sâu răng là kết quả của sự kết hợp giữa vi khuẩn trong khoang miệng, đường trong thực phẩm và thời gian tiếp xúc của axit với men răng. Ở trẻ nhỏ, những nguyên nhân này thường trở nên nghiêm trọng hơn vì:

Thứ nhất, men răng sữa mỏng và ít khoáng chất nên dễ bị axit ăn mòn. Chỉ cần một lượng đường nhỏ trong miệng lưu lại vài tiếng cũng có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn gây sâu phát triển.

Thứ hai, thói quen ăn vặt và bú sữa buổi đêm khiến đường và sữa bám lâu trên răng mà không được làm sạch, tạo môi trường thuận lợi cho sâu răng hình thành.

Thứ ba, thiếu chăm sóc răng miệng đúng cách. Nhiều phụ huynh chủ quan, không hướng dẫn trẻ đánh răng đúng kỹ thuật hoặc không vệ sinh miệng sau bữa tối.

Cuối cùng, yếu tố di truyền và chế độ dinh dưỡng thiếu fluor hoặc canxi cũng làm răng sữa yếu, giảm khả năng chống lại vi khuẩn.

Theo Hiệp hội Nha khoa Nhi Hoa Kỳ (AAPD, 2020), trẻ có thói quen ngậm sữa khi ngủ hoặc uống nước ngọt thường xuyên có nguy cơ sâu răng cao gấp 3 lần so với nhóm trẻ có chế độ ăn và vệ sinh răng miệng khoa học.

Dấu hiệu nhận biết sâu răng ở trẻ nhỏ

Phụ huynh có thể phát hiện sớm sâu răng trẻ em thông qua một số dấu hiệu sau:

• Đốm trắng đục hoặc nâu trên bề mặt răng: Đây là dấu hiệu sớm của men răng bị khử khoáng.
  
• Trẻ than đau hoặc ê buốt khi ăn đồ ngọt, nóng, lạnh.
  
• Răng đổi màu, xuất hiện lỗ nhỏ hoặc vỡ mẻ.
  
• Nướu quanh răng bị sưng, đỏ hoặc có mùi hôi miệng nhẹ
  
• Trẻ nhai lệch một bên, biếng ăn, quấy khóc về đêm.
  

Nếu không phát hiện và điều trị sớm, sâu răng có thể lan tới tủy, gây viêm tủy, áp xe hoặc nhiễm trùng xương hàm, khiến bé phải nhổ răng sữa sớm.

Theo Journal of Pediatric Dentistry (2021), 60% ca sâu răng ở trẻ dưới 6 tuổi được phát hiện muộn khi đã lan đến tủy – lúc này việc điều trị phức tạp hơn gấp nhiều lần.

Xem thêm: Răng cứng có nên nhổ không? Nguyên nhân, dấu hiệu và hướng điều trị an toàn

Cách chữa sâu răng ở trẻ nhỏ

Điều trị sâu răng ở trẻ cần được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa Nha Nhi để đảm bảo an toàn và hiệu quả lâu dài. Dưới đây là các cách chữa sâu răng trẻ em phổ biến hiện nay, được áp dụng tùy theo mức độ tổn thương.

1. Giai đoạn sớm – Tái khoáng men răng

Khi răng mới xuất hiện đốm trắng hoặc vùng mất khoáng nhẹ, bác sĩ sẽ tái khoáng men răng bằng dung dịch fluor hoặc gel đặc trị.

Phương pháp này giúp bổ sung khoáng chất, khôi phục độ cứng của men răng và ngăn vi khuẩn xâm nhập sâu hơn.

Theo American Dental Association (ADA, 2020), tái khoáng fluor có thể ngăn chặn tiến triển sâu răng tới 70% nếu áp dụng ở giai đoạn đầu.

2. Giai đoạn trung bình – Trám răng sữa

Nếu sâu đã hình thành lỗ nhỏ, bác sĩ sẽ loại bỏ mô sâu và trám răng bằng vật liệu composite hoặc glass ionomer cement (GIC). Đây là vật liệu an toàn cho trẻ em, có khả năng giải phóng fluor giúp chống sâu tái phát.

Quy trình trám diễn ra nhẹ nhàng, nhanh chóng (khoảng 20–30 phút mỗi răng) và hoàn toàn không đau nhờ gây tê nhẹ.

3. Giai đoạn nặng – Điều trị tủy răng sữa

Khi sâu đã lan vào tủy, trẻ thường có triệu chứng đau dữ dội hoặc sưng lợi. Lúc này, bác sĩ sẽ tiến hành điều trị tủy (pulpotomy hoặc pulpectomy) để loại bỏ phần mô tủy viêm, sau đó trám kín ống tủy bằng vật liệu chuyên biệt.

Điều trị tủy giúp giữ lại răng sữa đến khi răng vĩnh viễn mọc, tránh tình trạng mất răng sữa sớm – nguyên nhân gây lệch khớp cắn ở trẻ.

Theo Clinical Oral Pediatrics (2021), tỷ lệ thành công của điều trị tủy răng sữa hiện đạt trên 90% nếu được thực hiện đúng kỹ thuật.

4. Trường hợp không thể bảo tồn – Nhổ răng và gắn khí cụ giữ khoảng

Nếu răng bị phá hủy hoàn toàn, viêm nặng hoặc áp xe, bác sĩ buộc phải nhổ răng sữa bị sâu để ngăn lây lan sang các răng khác. Sau đó, trẻ sẽ được gắn khí cụ giữ khoảng (space maintainer) để giữ vị trí cho răng vĩnh viễn mọc đúng chỗ.

Nhờ đó, có thể tránh được tình trạng răng mọc lệch, chen chúc hoặc sai khớp cắn sau này.

Cách chăm sóc sau khi điều trị sâu răng cho trẻ

 

Sau khi điều trị, việc chăm sóc tại nhà đóng vai trò quyết định trong việc ngăn ngừa sâu tái phát. Phụ huynh nên:

• Duy trì vệ sinh răng miệng đều đặn: Đánh răng ít nhất 2 lần/ngày bằng kem fluor nồng độ thấp (0,1%) cho trẻ dưới 6 tuổi.
  
• Tập cho trẻ súc miệng sau bữa ăn, đặc biệt sau khi uống sữa hoặc ăn đồ ngọt.
  
• Hạn chế thức ăn chứa nhiều đường và tinh bột dính, như kẹo dẻo, bánh quy, nước ngọt.
  
• Bổ sung thực phẩm giàu canxi và vitamin D (sữa, phô mai, cá hồi, trứng, rau xanh) để tăng sức đề kháng cho răng.
  
• Khám nha định kỳ 6 tháng/lần để bác sĩ kiểm tra và tái khoáng men răng nếu cần.
  

Theo World Dental Federation (FDI, 2020), trẻ được khám răng định kỳ có tỷ lệ sâu tái phát thấp hơn 52% so với nhóm chỉ đến khám khi đau.

Xem thêm: Lệch khớp hàm là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu và cách chữa sái quai hàm hiệu quả

Phòng ngừa sâu răng ở trẻ nhỏ

Bên cạnh việc tìm hiểu cách chữa sâu răng trẻ em, cha mẹ cần chú trọng đến phòng ngừa – yếu tố quan trọng nhất giúp trẻ có hàm răng khỏe mạnh suốt tuổi thơ.

Ngay từ khi trẻ chưa mọc răng, cha mẹ nên dùng gạc mềm lau nướu sau mỗi lần bú để loại bỏ cặn sữa. Khi răng sữa mọc, hãy hướng dẫn trẻ đánh răng bằng bàn chải nhỏ, lông mềm, với lượng kem đánh răng bằng hạt gạo cho trẻ dưới 3 tuổi và bằng hạt đậu cho trẻ từ 3–6 tuổi.

Cha mẹ cũng nên kiểm tra fluor trong nguồn nước sinh hoạt, nếu thấp hơn tiêu chuẩn (0,7–1 ppm), có thể bổ sung qua kem hoặc dung dịch súc miệng chuyên biệt cho trẻ.

Hạn chế tối đa việc để trẻ ngậm bình sữa khi ngủ hoặc uống nước ngọt, nước ép đóng chai. Nếu bé cần bú đêm, nên cho uống nước lọc sau cùng để làm sạch miệng.

Bên cạnh đó, nên tập cho trẻ thói quen đi khám răng định kỳ từ 2 tuổi, không chỉ để phát hiện sớm sâu răng mà còn giúp bé làm quen với môi trường nha khoa, tránh sợ hãi sau này.

Theo European Journal of Pediatric Dentistry (2021), việc đưa trẻ kiểm tra răng định kỳ từ 2 tuổi giúp giảm 63% tỷ lệ sâu răng mới phát sinh so với nhóm chỉ đến nha sĩ khi đau hoặc viêm nặng.

BeDental – địa chỉ điều trị sâu răng trẻ em an toàn và thân thiện

Nếu bạn đang tìm nơi uy tín để điều trị sâu răng ở trẻ nhỏ, BeDental là lựa chọn hàng đầu được hàng nghìn phụ huynh tin tưởng.

BeDental sở hữu đội ngũ bác sĩ chuyên khoa Nha Nhi, được đào tạo bài bản tại Đại học Y Hà Nội và các trung tâm quốc tế. Quy trình điều trị được thiết kế chuyên biệt cho trẻ em – không đau, không tiếng khoan lớn, giúp bé hợp tác và thoải mái.

BeDental áp dụng công nghệ trám răng sữa không khoan (Air Abrasion), loại bỏ mô sâu bằng tia khí và bột oxit nhôm siêu mịn, an toàn tuyệt đối cho răng sữa. Ngoài ra, phòng khám còn sử dụng vật liệu trám Glass Ionomer cao cấp, giải phóng fluor liên tục giúp chống sâu tái phát.

Đặc biệt, môi trường tại BeDental được thiết kế thân thiện với trẻ nhỏ, có khu vui chơi riêng, không gian đầy màu sắc và đội ngũ y tá, bác sĩ luôn nhẹ nhàng, vui vẻ để tạo cảm giác gần gũi.

Với hơn 10.000 ca điều trị sâu răng trẻ em thành công mỗi năm, BeDental đã trở thành hệ thống nha khoa uy tín tại Hà Nội và TP.HCM, giúp hàng chục nghìn bé lấy lại nụ cười khỏe mạnh và tự tin.

Kết luận

Cách chữa sâu răng ở trẻ nhỏ không chỉ dừng lại ở việc xử lý lỗ sâu, mà quan trọng hơn là bảo tồn răng sữa, phòng ngừa tái phát và hình thành thói quen chăm sóc răng miệng đúng cách ngay từ sớm.

Cha mẹ nên đưa trẻ đến nha khoa khi thấy dấu hiệu sâu răng sớm như đổi màu, ê buốt hay đau nhẹ – bởi điều trị càng sớm, răng càng dễ phục hồi.

Với đội ngũ bác sĩ Nha Nhi chuyên nghiệp, công nghệ điều trị hiện đại và môi trường thân thiện, BeDental cam kết mang đến cho bé trải nghiệm nha khoa nhẹ nhàng, an toàn và hiệu quả, giúp răng khỏe, nụ cười tươi suốt tuổi thơ.