Cách tháo lắp hàm duy trì đảm bảo vệ sinh an toàn

Nếu bạn niềng răng thì sau khi kết thúc quá trình niềng răng, nha sĩ sẽ yêu cầu bạn cần đeo hàm duy trì trong một khoảng thời gian sau đó. Vậy hàm duy trì là gì? Tại sao lại phải đeo hàm duy trì tháo lắp? Cách tháo lắp hàm duy trì và vệ sinh hàm đúng cách. Hãy cùng Bedental tìm lời giải đáp cho những câu hỏi trên về hàm duy trì qua bài viết dưới đây nhé!

Hàm duy trì là gì?

Hàm duy trì là một loại khí cụ được làm từ nhựa hoặc kim loại và được thiết kế đặc biệt riêng cho từng người. Hàm duy trì có thể là loại cố định hoặc có thể tháo rời mà các nha sĩ thường chỉ định cho các bệnh nhân niềng răng mang sau khi đã tháo mắc cài và dây cung niềng răng. Đây là một trong những bước quan trọng giúp cố định răng ổn định nhanh chóng và đảm bảo hiệu quả sau khi niềng răng. Tuy nhiên có rất nhiều bệnh nhân vì nôn nóng mà đã bỏ qua bước đeo hàm duy trì khiến cho hiệu quả niềng răng không như mong muốn.

Tại sao lại phải đeo hàm duy trì sau niềng răng?

Việc đeo hàm duy trì là rất cần thiết và quan trọng vì nó có ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả của quá trình chỉnh nha, vì vậy bệnh nhân sau khi niềng răng cần đeo hàm duy trì 24/7 trong khoảng thời gian nhất định theo yêu cầu của nha sĩ.

Nhiều người nghĩ rằng sau khi niềng răng bạn sẽ ngay lập tức sở hữu hàm răng thẳng tắp và xinh đẹp, tuy nhiên sau khi kết thúc quá trình niềng, răng vẫn còn yếu, phần răng và xương hàm chưa được ổn định, khi hoạt động ăn nhai có thể dễ khiến răng có xu hướng bị lôi kéo dây chằng về lại vị trí cũ như vậy sẽ làm cho quá trình niềng răng trở nên vô nghĩa.

Việc đeo hàm duy trì sẽ giúp đảm bảo răng được ổn định tại vị trí mới, giúp mô nướu và mô nha chu có thể tái cấu trúc cho ổn định, ngược lại nếu thời gian này không sử dụng hàm duy trì, dây chằng nha chu sẽ khiến răng trở lại vị trí ban đầu. Hàm duy trì sẽ được thiết kế phù hợp với cấu trúc răng của từng người và quá trình để giữ cho răng được cố định có thể mất từ 9 đến 12 tháng.

Các loại hàm duy trì phổ biến

Trên thị trường hiện nay có hai loại hàm duy trì phổ biến nhất: hàm duy trì tháo lắp và hàm duy trì cố định.

Hàm duy trì tháo lắp

Hàm duy trì tháo lắp là một khí cụ có tác dụng tương tự như loại hàm duy trì cố định, tuy nhiên loại này có ưu điểm vượt trội là có thể tháo rời dễ dàng khi cần thiết. Nha sĩ sẽ yêu cầu bạn đeo loại hàm này thường xuyên cả ngày lẫn đêm trong khoảng thời gian 3 tháng, sau đó nếu đã ổn định sẽ dần giảm thời gian đeo lại vào ban đêm và thêm một vài tiếng vào ban ngày. Bên cạnh những ưu điểm kể trên, loại hàm này có nhược điểm là rất dễ bị mất và hỏng nếu không được bảo quản cẩn thận.

Hàm duy trì tháo lắp còn có thể được chia thành 2 loại:

• Hàm duy trì tháo lắp bằng kim loại: Kết cấu gồm dây cung bằng kim loại ôm sát đoạn răng cửa giữa hai chiếc răng nanh kết hợp gắn vào khuôn acrylic nằm trên vòm miệng hoặc phía dưới lưỡi.
• Hàm duy trì tháo lắp khay nhựa:loại hàm này có chất liệu chính là nhựa trong suốt được thiết kế riêng biệt để vừa vặn với hàm người đeo dựa theo dấu hàm đã được xác định từ trước. Loại hàm này rất được ưa chuộng vì dễ sử dụng có thể tháo ra khi cần ăn uống và vệ sinh, bên cạnh đó còn rất thoải mái và đảm bảo tính thẩm mỹ cao, không sợ bị lộ ra khi sử dụng.

Hàm duy trì cố định

Đây là loại hàm có dây kim loại được làm chủ yếu từ chất liệu thép không gỉ cố định vào mặt sau của răng nanh bằng xi măng nha khoa (Composite). Loại hàm này thường sử dụng nhiều cho hàm dưới và thích hợp với các đối tượng niềng răng phải nhổ răng. Ưu điểm của hàm duy trì cố định là có tính thẩm mỹ cao, đem lại hiệu quả duy trì tốt, độ bền cao vì được gắn chặt vào răng.

Tuy nhiên hạn chế của loại hàm này là có thể gây khó chịu nhiều trong thời gian đầu sử dụng, do thường sử dụng ở hàm dưới nên có xu hướng tích tụ nhiều mảng bám, vôi răng nên cần phải chú ý vệ sinh chăm sóc răng miệng sạch sẽ, cẩn thận bằng các dụng cụ chuyên dụng như: bàn chải kẽ, chỉ nha khoa,… để hạn chế dẫn đến những bệnh lý liên quan đến răng miệng như: sâu răng, viêm nha chu,… và đặc biệt loại hàm này không được tuỳ tiện tháo ra.

Một điểm lưu ý khi sử dụng loại hàm này đó là tránh cắn những vật cứng để tránh làm hàm bị gãy và cong, nếu có hãy đến gặp ngay nha sĩ để được hỗ trợ xử lý. Để đề phòng trường hợp bị gãy hay hỏng hàm duy trì, bạn nên dự trù sẵn một vài hàm duy trì khác để kịp thời thay đổi nếu không răng sẽ trở lại vị trí ban đầu.

Phải đeo hàm duy trì trong bao lâu?

Thời gian đeo hàm duy trì phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố, trước tiên trong thời gian đầu bạn phải đeo hàm duy trì 24/24 giờ và không được phép tháo ra trong khoảng thời gian liên tục 3 – 4 tuần. Sau khoảng thời gian đó có thể tháo hàm duy trì ra và giảm thời gian  xuống nhưng vẫn phải đảm bảo đủ thời gian quy định của nha sĩ chỉ định. Ngoài ra, thời gian đeo hàm duy trì lâu hay ngắn còn tùy thuộc tình trạng răng của mỗi người.

• Với những trường hợp trình niềng răng khi còn nhỏ, nha sĩ sẽ yêu cầu đeo hàm duy trì cho đến khi trẻ trưởng thành.
• Với người trưởng thành, nếu tình trạng xương hàm và răng nướu chưa ổn định, vị trí chưa cố định thì nha sĩ sẽ yêu cầu đeo hàm duy trì từ 6 – 12 tháng.
• Với những trường hợp tình trạng xương hàm, răng đã được ổn định thì thời gian đeo hàm duy trì sẽ từ 1 – 3 tháng.
• Với những trường hợp có xương hàm yếu thì sẽ phải bắt buộc đeo hàm duy trì lâu hơn.

Tuy nhiên, vẫn cần dựa vào kết quả kiểm tra thăm khám và tư vấn từ bác sĩ chuyên khoa mới quyết định được thời gian đeo hàm duy trì để đảm bảo kết quả chỉnh nha được tốt nhất.

Cách vệ sinh hàm duy trì đúng cách

Hàm duy trì cần được sử dụng trong một thời gian dài, tuy nhiên nếu việc sử dụng trong thời gian dài mà không vệ sinh cẩn thận sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập và gây nên những bệnh lý liên quan đến răng miệng. Việc vệ sinh hàm duy trì khá đơn giản nhưng đòi hỏi thực hiện thường xuyên và đúng cách mới tránh hư hỏng, đảm bảo độ bền tuổi thọ sử dụng và tăng cường hiệu quả của hàm duy trì mang lại.

Có hai loại hàm duy trì phổ biến nên cách vệ sinh mỗi loại hàm duy trì này cũng khách nhau. Tuy nhiên hàm duy trì tháo lắp sẽ dễ dàng việc vệ sinh hơn rất nhiều so với hàm duy trì cố định.

Hàm duy trì cố định

Do có cấu tạo gồm một sợi dây kim loại mỏng cố định ở mặt sau của các răng cửa bằng xi-măng chuyên dụng trong nha khoa nên việc vệ sinh răng miệng và hàm duy trì tương đối khó và đòi hỏi phải sử dụng các dụng cụ vệ sinh nha khoa chuyên dụng. Đối với hàm duy trì cố định cần đến nha khoa để được bác sĩ kiểm tra, tháo hàm duy trì và vệ sinh sạch sẽ mảng bám, vôi răng, điều chỉnh vị trí sai lệch, đảm bảo lộ trình chính xác nhất, tránh tự ý thực hiện tại nhà sai nếu không đúng kỹ thuật gây hại đến răng.

Trong quá trình sử dụng hàng ngày, bệnh nhân có thể tự vệ sinh hàng ngày bằng cách sử dụng chỉ nha khoa, máy tăm nước, bàn chải kẽ, bàn chải lông mềm,… đánh răng đúng cách 2 – 3 lần/ ngày để tiến hành loại bỏ những mảng bám, đồng thời sử dụng những dung dịch nước súc miệng nha khoa chuyên dụng để diệt vi khuẩn và giữ cho răng miệng được sạch sẽ, thơm tho. Bên cạnh đó, vẫn nên ghé nha khoa thường xuyên để được kiểm tra và điều chỉnh hàm duy trì phù hợp với tình  trạng thay đổi của răng hiện tại.

Hàm duy trì tháo lắp

Với ưu điểm có thể tháo lắp dễ dàng không lo bị vướng mắc nên việc vệ sinh hàm duy trì cũng thuận tiện và dễ dàng hơn nhiều so với hàm duy trì cố định. Tuy nhiên loại hàm này được sử dụng với tần suất thường xuyên nên độ bám dính thức ăn vi khuẩn rất cao nên cần chú ý vệ sinh cẩn thận hơn:

• Mỗi khi ăn uống hay vận động mạnh nên tháo hàm duy trì, nhưng phải đảm bảo thời gian tháo hàm không vượt quá 12 giờ trong 6 tháng sử dụng đầu tiên.
• Nên đều đặn 2 – 3 lần/ ngày vệ sinh hàm tháo lắp bằng bàn chải lông mềm và kem đánh răng chuyên dụng để làm sạch nhẹ nhàng hàm, loại bỏ mảng bám, thức ăn thừa, vi khuẩn trên hàm.
• Sau khi vệ sinh xong nếu không có nhu cầu đeo lại thì nên cần vào hộp đựng, tránh để lung tung bên ngoài sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập vào và sẽ gián tiếp đưa vi khuẩn vào trong răng miệng gây nên những bệnh lý nghiêm trọng có liên quan.
• Nên sử dụng loại kem đánh răng chuyên dụng chứa Flour để làm sạch hàm vì nếu sử dụng những loại kem thông thường khác sẽ làm cho phần chất liệu Acrylic bị mờ đục gây tích tụ vi khuẩn gây bệnh nghiêm trọng.
• Nếu sử dụng hàm duy trì tháo lắp bằng nhựa trong suốt thì sẽ rất dễ bị biến dạng nếu tiếp xúc với nhiệt độ cao vì vậy cần cẩn thận mỗi khi tháo ra vệ sinh và bảo quản ở nơi có nhiệt độ ổn định.
• Trường hợp, nếu xuất hiện những vết ố vàng không thể làm sạch trên hàm duy trì tháo lắp thì hãy đến gặp nha khoa để thăm khám và hỗ trợ làm sạch.
• Nên thăm khám thường xuyên theo lịch hẹn để theo dõi tình trạng răng và đưa ra những điều chỉnh cần thiết cho những vấn để có thể phát sinh bất ngờ.

Những nguyên tắc quan trọng khi sử dụng hàm duy trì

Đảm bảo đúng thời gian đeo hàm duy trì

Sau khi niềng răng, việc tuân theo đúng thời gian mang hàm duy trì được các nha sĩ yêu cầu là một trong những nguyên tắc cơ bản nhất cần lưu ý để đảm bảo được hiệu quả chỉnh nha tối ưu nhất. Trong thời gian đầu khi đeo hàm duy trì cần phải đeo trong suốt 24/24 không được tháo ra và cứ thế kéo dài trong 3 – 4 tuần tùy vào tình trạng răng của bệnh nhân, sau đó tần suất đeo hàm duy trì sẽ giảm dần và có thể tháo rời ra và đeo lại bất cứ lúc nào bạn muốn.

Thực hiện đúng cách tháo lắp hàm duy trì

Cách tháo lắp hàm duy trì đúng kỹ thuật là một trong những nguyên tắc quan trọng nhất cần phải tuân thủ nghiêm ngặt. Đa phần các loại hàm duy trì được thiết kế vừa khít với khuôn miệng nên rất vững chắc và không thể tự bong tróc hoặc rơi ra ngoài được. Nếu bệnh nhân sử dụng loại hàm gắn vít cố định vào răng thì việc tháo lắp hàm duy trì cần phải nhờ đến sự can thiệp của bác sĩ chỉnh nha.

Còn nếu sử dụng loại hàm duy trì tháo ra lắp vào thì bạn có thể tự thực hiện tại nhà nhưng lưu ý là phải thực hiện nhẹ nhàng và đúng thao tác, tuần tự từng bước một để tránh làm tổn thương mô nướu và răng.

Vệ sinh hàm duy trì hàng ngày sạch sẽ và đúng cách

Vệ sinh hàm duy trì sạch sẽ là một trong những điều cần lưu ý thực hiện, mỗi khi tháo hàm duy trì ra khỏi khuôn miệng cần phải tiến hành vệ sinh sạch sẽ và cất vào hộp đựng để tránh tình trạng vi khuẩn xâm nhập tấn công gây nên các bệnh lý nghiêm trọng về răng miệng hoặc gặp tình trạng bị rơi vỡ hỏng hóc. Mỗi một hàm duy trì sau niềng răng có chi phí khá cao nên nếu không muốn phải thay bộ mới bạn nên gìn giữ thật kỹ càng và cẩn thận.

Tái khám đúng lịch hẹn của nha sĩ

Cho đến khi bạn vẫn còn phải đeo hàm duy trì thì có nghĩa là bạn vẫn chưa kết thúc quá trình chỉnh hình răng miệng, vì vậy vẫn cần phải tới tái khám theo lịch hẹn của bác sĩ chuyên khoa để được kiểm tra, thăm khám, theo dõi tình trạng răng miệng thường xuyên để chắc chắn rằng không có vấn đề gì xảy ra và đảm bảo kết quả niềng răng đạt được tốt nhất.

Tóm lại, để có được hàm răng đẹp đều đặn sau khi niềng răng thì việc sử dụng hàm duy trì là rất quan trọng và cần được thực hiện nghiêm túc theo đúng chỉ dẫn của nha sĩ. Trên đây là những thông tin cần biết về hàm duy trì sau niềng răng và những lưu ý quan trọng về cách vệ sinh cũng như vệ sinh hàm duy trì đảm bảo an toàn. Hy vọng qua bài viết này sẽ giúp khách hàng có thêm thông tin hữu ích về quá trình niềng răng cũng như hàm duy trì để đạt được kết quả chỉnh răng tốt nhất.

Tư vấn chuyên môn bài viết:

BÁC SĨ DƯƠNG THỊ THÙY NGA

Bác sĩ chỉnh nha tổng hợp

Ngôn ngữ giao tiếp: Tiếng Việt, Tiếng Anh, Tiếng Nga

Đặt Lịch Hẹn Xem Hồ Sơ

ĐỂ LẠI THÔNG TIN NẾU BẠN MUỐN NHA KHOA TƯ VẤN THÊM